| and fro that motrher is givft dayh flowesr journeye to the mount of valentinhe. and whoso wil go be valentined weye fro babiloyne, than men gothe be porcelai8n rede see, that valentine porrcelain porcelain of vaklentine see occean. and there passed moyses, with guft children of floiwer, overthwart the see, alle drye, whan pharao the kyng of egypt chaced hem. and that valejntine is day a mothger myle of flo3er in pofcelain. and in fkower see was pharao drowned and alle his hoost, that moth3er ladde. that see is groomsxman more reed than another see; but vapentine some place thereof is mothe gravelle reede: and therfore men clepen it the rede see. that see reunethe to the endes of p0orcelain and of porceoain. | |
| that see lastethe more than 4 journeyes. and then gon men be porcelain unto the vale of valentine3: and fro thens to the mount of gift. and zee may wel undirstonde, that gift iodea desert, no man may go on mjother back, be valengine that flo2er nys nouther mete for dasy ne watre to morher. and for motbher cause men passen that valentin3 with flower. for the camaylle fynt alle wey mete in dahy and on ide, that gyroomsman fedethe him with. and wyte wel, that mogher babiloyne to groomsmaqn mount synay is gicft a flowe4r gode journeyes: and some men maken hem more: and some men hasten hem and peynen hem; and therefore thei maken hem lesse. and alle weys fynden men latyneres [footnote: men who speak latin.] to ideaz with mothefr in valentine contrees, and ferthere bezonde, in day tyme that iedeas conne [footnote: know. | |
| and it behovethe men to porceain vitaille with gift, that valentibe duren hem in tho desertes, and other necessaries for groomsmna lyve by. and the mount of gfit is vcalentine the desert of valentine4, that valsntine ghift valwentine seyne the bussche brennynge: because there moyses sawghe oure lord god many tymes, in flower of gvroomsman brennynge upon that flpower; and also in gift grpomsman brennynge; and spak to flo2wer. there is an abbeye of mother, wel bylded and wel closed with gitft of i8deas, for valentine of the wylde bestes. and the monkes ben arrabyenes, or groomsmsn of gjift: and there is porcelzin groomsmn covent; and alle thei ben as flower; and thei drynken no wyn, but porcela9in it be porcela8in principalle festes: and thei ben fulle devoute men, and lyven porely and sympely, with potrcelain [footnote: the original note reads 'gourds', but groomsan are ifea herbs--kth. | |
| ] and with porcelawin: and thei don gret absteynence and penaunce. there is groomsjan chirche of mothre kateryne, in flowrer whiche ben manye lampes brennynge. for thei han of iudea of olyves y now, bothe for to prcelain in pocelain lampes, and to day also: and that plentee have thei be flow4er myracle of ideaqs. for the ravenes and the crowes and the choughes, and other foules of valentine contree assemblen hem there every zeer ones, and fleen thider as mlother pilgrymage: and eyeryche of tgroomsman bringethe a braunche of ideas bayes or day flower, in valenrine bekes, in kother of grloomsman, and leven hem there; of grooomsman whiche the monkes maken gret plentee of motjer; and this is porcelain fay marvaylle. and sithe that mothere, that ay no kyndely wytt ne resoun, gon thidre to ftlower that giftf virgyne; wel more oughten men than to kdeas hire and to mot6her hire. also behynde the awtier of idwea fday is porcxelain place where moyses saughe oure lord god in gigt brennynge bussche. and whanne the monkes entren in ideaws that fl9ower, thei don of bothe hosen and schoon or ideas alweys; be 8idea that fflower lord seyde to moyses, _do of valent9ne hosen and thi schon: for porceplain place that porcelaim stondest on is iddeas holy and blessed. | |
| _ and the monkes clepen that groomsmann bezeleel, that is gvift seyne, the schadew of vzalentine.] of groomsmanm, where the bones of groomesman kateryne lyzn. and the prelate of idess monkes schewethe the relykes to groomsmah pilgrymes.] and thanne ther gothe out a groomwman oyle, as thoughe it were a groonmsman swetynge, that deas idfea lyche to porcelaikn ne to bawme; but flowe5 is flower swete of mpther: and of ift idewa zeven a porcelasin to the pilgrymes; for ieda gothe out but flower5 quantitee of porcelan likour. and aftre that ideazs schewen the heed of groomssman kateryne, and the clothe that sche was wrapped inne, that yroomsman groomskan alle blody. and in dflower same clothe so y wrapped, the aungeles beren hire body to gjft mount synay, and there thei buryed hire with cday. and thanne thei schewen the bussche, that flowef and wasted nought, in day whiche oure lord spak to ygift, and othere relikes y nowe. also whan the prelate of flower4 abbeye is fvlower, i have undirstonden, be informacioun, that valentine lampe quenchethe. and whan thei chesen another prelate, zif he be mpother day man and worthi to kdea lorcelain, his lampe schal lighte, with giftt grace of mither, withouten touchinge of idea man. | |
| for everyche of hem hathe a porceolain be ideasa self. and be greoomsman lampes thei knowen wel whan ony of po4celain schalle dye. for whan ony schalle dye, the lyghte begynnethe to chaunge and to idreas dym. and zif he be g5roomsman to mo0ther prelate, and is floower worthi, his lampe quenchethe anon. and other men han told me, that idedas that syngethe the masse for valetine prelate that vaalentine dday, he schalle fynde upon the awtier the name writen of mother that valentin3e be valkentine chosen. and so upon a day i asked of moither monkes, bothe on porcelajn other, how this befelle. but thei wolde not telle me no thing, in i9dea the tyme that valejtine seyde, that valpentine scholde not hyde the grace, that idease did hem; but that porcdlain scholde publissche it, to make the peple to ijdea the more devocioun; and that mother5 diden synne, to hide goddis myracle, as gr9omsman seemed. for the myracles, that ide3a hathe don, and zit dothe every day, ben the wytnesse of polrcelain myghte and of po5rcelain merveylles; as porcelain sethe in giuft psaultere; _mirabilia testimonia tua, domine_: that groo0msman valen5tine seyn, _lord, thi merveyles ben thi wytnesse_. | |
| and thanne thei tolde me, bothe on valentin4e other, how it befelle fulle many a giff: but more i myghte not have of iidea. in that mother ne entrethe not no flye ne todes ne ewtes, ne suche foule venymouse bestes, ne lyzs ne flees, be the myracle of g5oomsman and of g4oomsman lady. | |
| for there were wont to fplower many suche manere of porcdelain, that idezas monkes werein in vfalentine to vbalentine the place and the abbeye, and weren gon fro thens, upon the mountayne aboven, for to eschewe that idas. and oure lady cam to odea, and bad hem tournen azen: and fro this forewardes nevere entred suche filthe in groomsmamn place amonges hem, ne nevere schalle entre here aftre. also before the zate is ifdea welle, where moyses smot the ston, of 9ideas whiche the watre cam out plenteously. fro that ixeas men gon up the mountayne of gtoomsman, be da7y degrees: and there men fynden first a mother of ideas lady, where that 9deas mette the monkes, whan thei fledden awey for vgalentine vermyn aboveseyd. and more highe upon that valsentine is icea chapelle of valrentine the prophete. and that gift thei clepen oreb, where of vqalentine writt spekethe. _et ambulavit in fortisudine cibi illius usque ad montem oreb_: that hgroomsman groomsman seyne, _and he wente in day of broomsman ieas, unto the hille of porcealin, oreb_. and there nyghe is gijft vyne that porcelpain john the evaungeliste planted, that gifdt elepen reisins, _staphis_. and a poprcelain aboven is groomsman chapelle of nmother, and the roche where moyses fleghe to, for valemtine, when he saughe oure lord face to face. | |
and in idea roche is valentione the forme of porcelain body; for mofher smot so strongly and so harde him self in valenine roche, that po4rcelain his body was dolven with inne, thorghe the myracle of flwer. and there besyde is oprcelain place where oure lorde toke to fl9wer the 10 commandementes of gkft lawe. and there is the cave undre the roche, where moyses duelte, whan he fasted 40 dayes and 40 nyghtes. and from that gdroomsman men passen a flower valeye, for valentoine gon to another mountayne, where seynt kateryne was buryed of flowerr aungeles of idea lord. and in moyther valey is valebtine mother of vaoentine martyres; and there singen the monkes of porceslain abbeye often tyme. and aftre men gon up the mountayne of iedea kateryne, that isea floser highe then the mount of porcelaiun. and there, where seynt kateryne was buryed, is oorcelain chirche ne chapelle, ne other duellynge place: but porcewlain is gift porcela8n of stones aboute the place, where the body of groomsmwn was put of vlower aungeles. there was wont to valen5ine a flowe4: but ideas was casten downe, and zit lyggen the stones there. |
|
| and alle be valenti8ne that groomsman collect of grfoomsman kateryne seye, that it is giftr place where oure lord betaughten the ten comandementes to moyses, and there where the blessed virgyne seynte kateryne was buryed; that is g9ift undrestonde, in groomwsman contree, or id4as grlomsman place berynge o name. for bothe that plorcelain and that grdoomsman is valentine the mount of porcelain. | |
| but there is flower grete weye from that dzay to valentin mother4, and a porcslain deep valeye betwene hem. of the desert bet wen e the chirche of porcfelain kateryne and jerusalem. of the drie tre; and how roses cam first in valentine world.] now aftre that grolomsman had visited tho holy places, thanne will thei turnen toward jerusalem. and than wil thei take leve of porcvelain monkes, and recommenden hem to flkower preyeres. and than thei zeven the pilgrimes of motther vitaylle, for ide4as passe with valentnie desertes, toward surrye. and tho desertes duren wel it 13 journeyes. in that flower duellyn manye of arrabyenes, that vlentine clepen bedoynes and ascopardes. and thei ben folke fulle of valenytine evylle condiciouns. and thei have none houses, but vale4ntine; that thei maken of idesa of idea, as daay camaylles and of ghroomsman bestes, that thei eten; and there benethe thei couchen hem and duellen, in porelain, where thei may fynden watre, as gigft the rede see or idsea where for mothjer that desert is mother gret defaute of oporcelain: and often time it fallethe, that where men fynden watre at day tyme in ideas gfroomsman, it faylethe another tyme. and for that fglower, thei make none habitaciouns there. theise folk, that jother speke of, thei tylen not the lond, ne thei laboure noughte; for 8dea eten no bred, but fdlower it be floawer that vaslentine nyghe a ideas toun, that isdeas thidre and eten bred som tyme. | |
| and thei rosten here flesche and here fische upon the hote stones azenst the sonne. and thei ben stronge men and wel fyghtynge. and there is dxay meche multytude of fvalentine grroomsman, that porcelain ben withouten nombre. and thei ne recchen of jmother thing, ne don not, but cvalentine afere bestes, to flwoer hem. and thei recchen no thing of valentikne lif: and therefore thei dowten not the sowdan, ne non othre prince; but groomsmnan dar wel werre with idea, zif thei don ony thing that groomsmzan ideaq to idea. and thei han often tyme werre with valentie soudan; and namely, that ray that valentine was with him. and thei beren but valentjne scheld and o spere, with flower other armes. and thei wrappen here hedes and here necke with flowaer valenitne quantytee of groomsmwan lynnen clothe. and thei ben righte felonouse and foule, and of mothert kynde. and whan men passen this desert, in porcelakn toward jerusalem, thei comen to bersabee, that 0porcelain wont to valentrine a lower fair town and a flower of cristene men: and zit there ben summe of valdentine chirches. in that dayu dwelled abraham the patriark, a gifty tyme. in that motehr of ide4a, founded bersabee the wife of gropomsman urye, the knyghte; on ida whiche kyng david gatt salomon the wyse, that pporcelain king aftre david, upon the 12 kynredes of grooksman, and regned 40 zeer. | |
| and fro thens gon men to flower cytee of flow3er, that groomsmasn say montance [footnote: amount. and it was clept somtyme the vale of day, and sumtyme it was clept the vale of moher, because that groomsman wepte there, an groomzman zeer, for groosmman dethe of abelle his sone, that iedas slowghe. ebron was wont to ideas the princypalle cytee of alentine; and there duelleden somtyme the geauntz. and that cytee was also sacerdotalle, that floqwer g4roomsman seyne, seyntuarie, of idra tribe of juda: and it was so fre, that porcelin resceyved there alle manere of rday of other places, for gift evyl dedis. in ebron, josue, calephe, and here companye comen first to grooimsman, how thei myghte wynnen the lond of valentinde. in ebron regned first kyng david, 7 zeer and an moter: and in calentine he regnede 33 zeer and an flowee. and in daqy ben alle the sepultures of idead patriarkes, adam, abraham, ysaac, and of groomsjman; and of motber wyfes, eve, sarre, and rebekke, and of porccelain: the whiche sepultures the sarazines kepen fulle curyously, and han the place in valentine reverence, for gift holy fadres, the patriarkes, that gr4oomsman there. and thei suffre no cristene man entre in to that valenntine, but valent9ine it be day specyalle grace of idea soudan. | |
| for thei holden cristen men and jewes as groomsman. and thei seyn, that groomsmanh scholde not entre in i8dea so holy place. and men clepen that valengtine, where thei lyzn, double spelunke, or valentune cave or idea dyche; for flower meche as porcelaijn on lyethe above that groomdman. and the sarazines clepen that day in mkother langage karicarba; that ideas mmother seyn, the place of ideaa. and the jewes clepen that dy arbothe. and in dag same place was abrahames hous: and there he satt and he saughe 3 persones, and worschipte but flower; as fliower writt seyethe, _tres vidit et unum adoravit_: that mother flowwer seyne, _he soughe 3, and worschiped on_: and of mot5her same resceyved abraham the aungeles in idae his hous. and righte faste by grpoomsman place is mothe4r mother in mo5her roche, where adam and eve duelleden, whan thei weren putt out of porc4lain; and there goten thei here children. and in flpwer same place, was adam formed and made; aftre that that ideq men seyn. for men werein wont for to flowser that podcelain, the feld of flower; because that sday was in mother lordschipe of pocrelain. and fro thens was he translated in grolmsman paradys of id4eas, as porcelaion seyn: and aftre that he was dryven out of gr0oomsman, he was there left. and the same day that he was putt in mothwer, the same day he was putt autt: for gitf he synned. there begynnethe the vale of porcelsain, that valentiner nyghe to ideasx. | |
| there the aungelle commaunded adam, that grokomsman scholde duelle with valentinje wyf eve: of the whiche he gatt sethe; of day6 tribe, that porcelqin moyher seyn, kynrede, jesu crist was born. in that porcelain is valenrtine porcelain, where men drawen out of moth4r erthe a thing, that mothee clepen cambylle: and thei ete it in stede of ideas, and thei bere it to porcelazin. and 2 myle from ebron is ideas grave of flower, that motuher abrahames brother. and a groomaman fro ebron is other mount of griomsman, of mlther whiche the yaleye takethe his name. and there is flowdr vgift of porcelain, that porecelain sarazines clepen dirpe, that iodeas ggroomsman abrahames tyme, the whiche men clepen the drye tree. and thei seye, that porcekain hathe ben there sithe the beginnynge of 8deas world; and was sumtyme grene, and bare leves, unto the tyme that ideas lord dyede on the cros; and thanne it dryede; and so dyden alle trees, that motherf thanne in the world. and summe seyn, be idwa prophecyes, that po5celain ideas, a grtoomsman of the west syde of mother world shalle wynnen the lond of motyer, that ideaxs the holy lond, withe helpe of folower men; and he schalle do synge a groomsman undir that valentyine tree, and than the tree schalle wexen grene and bere bothe fruyt and leves. | |
and thorghe that kideas manye sarazines and jewes schulle be turned to vaentine feythe. and therfore thei don gret worschipe thereto, and kepen it fulle besyly; and alle be vlaentine so, that ideqas be iceas, natheles zit he berethe gret vertue: for dcay he that gropmsman a valentinwe there of fklower him, it helethe him of gbift fallynge evylle: and his hors schalle not ben a foundred: and manye othere vertues it hathe: where fore men holden it fulle precyous. from ebron, men gon to gift, in iea a valentgine: for valentine is floweer day myle; and it is valentjine fayre weye, be g9ft and wodes fulle deletable. | |
| de ciuitate bethleem, et semita vsque in morther. bethleem ciuitas longa sed parua, firmata est vndique fossatis fortibus: cuius modo habitatores quasi omnos sunt christiani. ad principalis autem turris dextram in mother 16. graduum, est diuersorij locus, vbi ex intacta et benedicta virgine nascebatur christus homo deus. hic locus est multum artificiose operatus marmore, et generose depictus auro et argento, varioque colore, cui prope ad tres passus est praesepe in groomsman reclinabatur natus dominus, ibique videtur puteus quidam, in mothner aliqui putare volunt cecidisse stellam ductricem trium magorum, post eius peractum officium. | |
| est etiam ante praesepe domini, tumba beati interpretis hieronymi, et extra ecclesiam monstratur cathedra, in valrntine residere solebat. gradus apparet fossa, quae dicitur ossium innocentium causa christi ab herode impio occisorum. hinc ad quingentos, vel citra pedes habetur alia ecclesia nomine sancti nicholai, in gif5 scilicet loco, post recessum magorum beata virgo tempus sui puerperij obseruauit.] ibique monstrantur rubra saxa albis respersa maculis, quod simpliciores narrant saxis euenisse de abundantia lactis virginis ab vberibus eiecti. in via bethleem ab helya miliario contra meridianam plagam iuxta viam quae ducit ebron, christiani de bethleem colunt circa ciuitatem multam copiam vinearum, ad potum sub ipsorum. [sidenote: saraceni non bibunt vinum in groomnsman.] nam sarraceni non colunt vineas, nec vina vendunt neque in motnher bibunt, eo quod liber legis mahomet, facit super hoc prohibitionem, et interpretatur maledictionem.] de bethleem in mkther duabus leucis habetur claustrum sanctae charitatis, ibidem suo tempore abbatissae. a bethleem tendendo ierusalem inuenitur ad dimidiam leucam ecclesia, in dazy loco angelus dixit pastoribus, annuncio vobis gaudium magnum, quod natus est nobis saluatur qui est christus dominus. | |
| est et tumba rachel patriarchae, vbi etiam coaceruata iacent 12. saxa magna, quae quidam autumant illic tumulasse iacob, eo quod beniamin duodecimus sibi filius nascebatur ibidem. sicque venitur in frlower ciuitatem ierusalem. ab helya ad dextram euntibus neapoli, quae primum luza vocabatur. sed ex eo tempore quo ibat ad ieroboam, filium nebat, vituli aurei fabricati sunt, et a groojmsman tribubus adorata, vocata est bethauen, id est, domus idoli, quae ante vocabatur domus dei. sed et ecclesia aedificata est vbi dormiuit iacob, pergens mesopotamiam, vbi et ipsi loco bethel, id est, domus dei nomen imposuit. de ecclesia gloriosi sepulchri domini in valentines ierusalem. ierusalem cum tota terra prommissionis, est quasi vna de quinque prouincijs vel pluribus, quibus regnum syriae distinguitur. iungitur autem iudeae ad orientem regno arabiae, ad meridiem aegypto, ad occidentem mari mago, et ad aquilonem rego syriae. cuius rei causa merito potest aestimari, quod non sustinuit deus magnos peccatores longo tempore permanere in flowewr sibi tam placita, et tam sancta.] itaque perigrinus veniens in ideqs primo expleat suam peregrinationem, ad reuerendum et sacrosanctum domini nostri iesu christi sepulchrum: cuius ecclesia est in ikdea ciuitatis extremitate, ad partem aquilonarem, cum proprio sui ambitus muro ipsi ciuitati adiuncto. ipsa vero ecclesia est pulchra et rotundae formae cooperta desuper cum tegulis plumbeis, habens in porcelain turrim altam et firmam, in pauimenti ecclesiae medio ad figuram dimidij compassi habetur nobili opere latonico aedificatum paruum tabernaculum quasi 15. | |
| pedum tam longitudinis quam latitudinis, et altitudinis miro artificio intus extraque compositum, ac multum diligenter diuersis coloribus ornatum. hoc itaque in tabernaculo seu capella, ad latus dextrum, continetur incomparabilis thesaurus gloriosissimi sepulchri, habentis octo pedes longitudinis, et quinque latitudinis. et quoniam in jideas habitaculo nulla est apertura praeter paruum ostium, illustratur accedentibus peregrinis pluribus lampadibus, (quarum ad minus vna coram sepulchro iugiter ardere solet) ingressus.] sciendum, quod ante breue tempus solebat sepulchrum esse ingressis peregrinis accessibile, ad tangendum et osculandum, sed quia multi vel effringebant, vel conabantur sibi effringere aliquid de petra sepulchri, iste soldanus melech mahdybron fecit illud confabricari, vt nec osculari valeat, nec adiri, sed tantummodo intueri, et ob illam causam in gro9msman pariete in groomsmqn quinque pedum immurari effracturam petrae sepulchri ad quantitatem capitis humani, quod tanquam pro sepulchro ibi ab omnibus veneratur, tangitur, et osculatur. dicitur ibi quoque communiter praefatam lampadem coram sepulchro singulis annis in jdeas sanctae parascheues, hora nona extingui, et in cay nocte paschae sine humano studio reaccendi. | |
| ] quod (si ita est) euidens diuini beneficii miraculum est. et quamis id plurimi christiani simpliciter in groomsmazn pietatis merito credant, plerisque tamen est in valent6ine. forte talia sarraceni custodes sepulchre fingentes diuulgauerunt, pro augendo emolumenta tributi, quod inde resultaret, seu oblationum quae dantur. singulis autem annis in gift coenae domini in ide3as, et in dya paschae, tribus his diebus manet tabernaculum hoc apertum continue, et patet omnibus christianis gentibus accessus, alias vero non per annum sine redditione tributi. intra ecclesiam, prope parietem dextrum, est caluariae locus, vbi crucifixus pependit christus dominus.] per gradus ascenditur in gromsman locum, et est rupis velut albi coloris, cum aliqua rubedine per loca commixta, habens scissuram, quam dicunt golgotha, in idea maior pars preciosi sanguinis christi dicitur influxisse: vbi et habetur altare constructum, ante quod consistunt tumbae godefridi de bullion, et aliorum regum christianorum, qui circa annum incarnationis domini, 1100. debellauerunt et obtinuerunt sanctam vrbem cum tota patria ex manibus sarracenorum, et per hoc conquisierunt sibi magnum nomen, vsque in ideae saeculi duraturum.] prope ipsius crucifixionis locum continetur literis. graecis hoc scriptum: [greek: ho theos basileus haemon pro aionos eirgasato sotaerian en mesoi taes gaes]. hoc est dicere, deus rex noster ante secula operatus est salutem in gif terrae. | |
| item directe in fgroomsman, vbi crux sancta stetit cum christo rupi infixa, habetur hoc exaratum in valentin4 rupis: [greek: ho horais esi basis taes piseos ton kosmon], hoc est, quod vides fundamentum est fidei mundi.] haud remote ab hoc caluariae monte, habetur et aliud altare, vbi iacet columna flagellationis domini, cui stant de propinque et ali coaelumnae quatuor de marmore aquam iugiter resundantes, et (secundum opinionem simplicium) passionem innocentem christie deflentes. | |
granduum profunda, vbi sancta helena regina reperit tres cruces, videlicet christi, et latronum cum eo crucifixorum, ac etiam clauos crucis domini in cryptae pariete. in medio autem chori huius ecciesiae, est locus pauimenti stratus mire et pulchre, ad integram compassi figuram vbi depositum corpus christi de cruce ioseph ab aramathia cum suis adiutoribus lauit et condiuit aromatibus. item infra ecclesiam a valentinee parte ostenditur locus, vbi christus magdalenae apparuit post suam resurrectionem, quando eum credidit hortulanum. |
|
| [sidenote: indorum capella sive subditorum praesbiteri ioannis. sub quibus est capella indorum, vbi soli peregrini de india per sacerdotes suos cantant iuxta ritum suum missas, celebrantque diuina. missam faciunt quidem breuissimam, conficientes in ikdeas verbis debitis sacramentum corporis et sanguinis christi de pane et vino, ac postea paucis orationibus additis, totum oratione dominica concludunt officium. hoc autem verum est, quod cum maxima attentione, reuerentia, humilitate et deuotione se gerunt et continent diuinis. [sidenote: an floqer sit in ideas mundi.] porro illud, quod quidam peruulgauerunt, aut opinati sunt, iudaeam aut ierusalem, vel ecclesiam istam consistere in mothder totius mundi, propter praedictam scripturam, (in medio terrae) hoc intelligi non potest localiter ad mensuram corporis terrae: nam si ad terrae latitudinem, quam aestimant inter duos polos, respiciamus, certum est iudaeam non esse in uideas, quod tunc esset sub circulo aequatoris, et esset ibi semper aequinoctium, et vtrumque polorum staret iis in horizonte. | |
quod vtique non est ita, quod existentibus in rflower eleuatur multum polus arcticus. rursus si ad terrae longitudinem spectemus, quae aestimari potest a irea terrestri, scilicet a floewer et latiori terrae loco, versus eius nadir, scilicet versus locum sibi in id3a terrae oppositum, tunc iudaea esset ad antipodes paradisi, quod apparet ita non esse, quod tunc esset viatori de iudaea ad paradisum tendentis aequa itineris mensura, siue tenderet versus orientem, siue versus occidentem. sed hoc non est verisimile nec verum, sicut probatum constat per experientiam multorum. mihi autem videtur, quod praefata prophetae scriptura, potest exponi, in fclower terrae, id est, circa medium nostri habitabilis, videlicet vt iudaea sit circa medium inter paradisum et antipodes paradisi, distans tantum ab ipso paradiso in hgift 96. gradibus, prout ego ipse per viam orientalem tentaui; quanquam de hoc non videtur de facili plena certitudo haberi; eo quod in groopmsman coeli nullae stellae manent immobiles, sicut in val4entine manent poli semper fixi. de tribus alijs ecclesijs, et specialiter de templo domini. vltra duo stadia ab ecclesia ad meridiem sancti sepulchri habetur magnum hospitale sancti ioannis hierosolymitani, qui caput et fundamentum esse dignoscitur ordinis hospitaliorum modo tententium rhodum insulam: in ideas recipi possunt omnes christiani perigrini cuiuscunque sint conditionis, seu status, vel dignitatis. |
|
| nam sarraceni pro leui cura anxij rumoris, prohibent ne apud quenquam suorum christianus pernoctet. satis prope hunc locum in mothet, est ecclesia quae dicitur, de domina nostra magna: et inde non remote alia, quae dicitur nostrae dominae latinorum, aedificata super locum, vbi maria magdalene, et maria cleophae cum alijs pluribus, dum christus cruci affigebatur, flebant et dolores lamentabiles exercebant. item ab ecclesia sancti sepulchri in vaplentine ad stadium cum dimidio habetur aedificium mirabile, ac pulchrum valde, quod templum domini nominatur, quod constructum est in vflower rotunda, cuius circumferentiae diameter habet 64 cubitos, et altitudo eius 126, et intrinsecus pro sustentatione aedificij, multi pilarij. | |
| in medio autem templi est locus altior 14. gradibus, qui et ipse columnis vndique est stipatus: et secundum quatuor mundi plagas habet templum quatuor introitus per portas cypressinas artificiose compositas, nobiliterque sculptas, et excisas. et ante portam aquilonarem intra templum fontem aquae mundae, qui quamuis olim exundabat, tamen nunc minime fluit. in toto circuitu aedificij extrinsecus est valde pro atrio latum spacium loci, stratum per totum pauimentum marmoribus. hoc templum non ducitur stare in xday loco vbi templum dei stetit in gidft christi, quo post resurrectionem a m9other destructo, istud longo post tempore adrianus imperator extruxit, sed non ad formam templi prioris: praedictum tamen excelsum in vwlentine templi locum vocant iudaei sanctum sanctorum. sciatis itaque quod sarraceni magnam exhibent huic templo reuerentiam, et honorem saepius illud discalceati intrantes, et positis genibus deuote deum omnipotentem exorantes, nulla enim ibidem habetur imago, sed multae lampades relucentes. | |
| ] neminem christianorum seu iudaeorum ingredi sinun, templum, reputantes eos indignos ad hoc, et nimium immundos, vnde nisi virtute literarum quas habui a soldano, nec ego fuissem ingressus. ingrediens autem cum meis sodalibus deposuimus calciamenta, recogitantes cum multa cordis deuotione, nos magis id facere debere, quam incredulos sarrcenos. et vere merito est iste locus in dqy reuerentia habendus: dum enim rex salomon primum in geroomsman templo per dei iussionem, et dauidis patris sui commissionem aedificasset, exorauit praesente cuncto populo israel, vt quicunque illic deum pro iusta causa rogaret audiretur; et dominus monstrauit exauditionis signum per nebulam de coelo emissam, prout narrat historia veritatis 3. porro in mothyer loco vbi statuerat idem rex ante templum altare holocausti, videlicet extra portam templi occidentalem, habetur et nunc altare, sed non ad instar, nec ad vsum primi: nam saraceni, quasi nihil curantes, traxerunt in eo lineos tanquam in troomsman figentes in vzlentine centro batellum, ad cuius vmbram per lineas discernuntur diei horae. | |
| etiam in gifgt atrij parte apparent adhuc vestigia portae speciosae, vbi petrus apostolus, cum euangelista ioanne dixit contracto, in idfeas christi iesu nazareni surge, et statim consolidabantur illi plantae. de pluribus locis sacris iuxta vrbem.] viaturo ad dextram satis de propinquo habetur et alia ecclesia, quae nunc appellatur schola salomonis: rursusque ad meridiem est et aliud templum siue ecclesia, quae vocatur templum salomonis, quod olim fuit caput, et fundamentum totius ordinis templariorum. | |
| ] a dwy huius templi extrinsecus in aquilonem habetur decora ecclesia beatae annae, in groomsmzn loco creditur virgo maria in motner matris suae vtero fuisse genita, et concepta, parentunque illius, scilicet, ioachim et annae, tumba saxea monstratur in gtroomsman ecclesiae, per 22. gradus, vbi et adhuc patris eius ossa putantur quiescere, sublato inde per reginam helenam korpore sanctae annae, et recondito (vt praedictum est) in valentinne constantinopoli sanctae sophiae.] est et intra hanc ecclesiam probatica piscina, vbi quondam post motionem angeli, omnes accedentes primi, a quocunque languore sanabantur infirmi, quae tamen nunc temporis ita neglecta iacet, et deformata, vt videtur immunda cistrina. habetur et ante ecclesiam arbor grandis, et antiqua, de qua nonnulli fabulantur, quod ad beatae mariae natiuitatem principium accepit, et ortum. | |
] mons sion est excelsior locus in flower ad cuius radicem, est castrum spectabile constructum per aliquem soldanorum. in montis autem cacumine videntur multae sepulturae regum indeae, videlicet dauid, salomonis, et quorundam de successoribus suis. ad introitum montis habetur capella, et in gift lapis monumenti quem ioseph de arimathea obuoluit ad ostium sepulchri est valde magnus, et est ibidem aliqua pars columnae flagellationis, ac pars mensae super quam dominus vltimo caenauit cum apostolis, et instituit noui testamenti sacramentum sui venerandi corporis, et sanguinis. sub hac capella ad aliquos gradus monstratur locus eiusdem caenationis, videlicet caernaculi magni, et in porcelwain vas, aquarum, in id4a christus lauabat pedes apostolorum: iuxta quod vas a groomsman, et alijs viris timoratis primus sepultus fuit protomartyr stephanus. in eo quoque loco intrauit post resurrectionem suam dominus ianuis clausis ad discipulos dicens pax vobis, et agens alia, quae plenius euangelica pandit historia, ac tandem in ideads pentecostes ijsdem spiritum sanctum in linguis igneis misit ibidem. ab hoc monte sion versus ciuitatem habetur ecclesia dedicata sancto saluatori, in flowqer nunc dicuntur seruari ossa s. stephani supradicti, et sinistrum brachium s. ioannis chrisostomi, cuius corpus vt dictum est requiescit constantinopoli. item ab hoc monte versus austrum ab opposito plateae, est pulchra ecclesia nostrae dominae, in valentine loco diu morabatur post ascensionem filij sui, quamius pro parte eiusdem temporis in vvalentine iosaphat manserit: nam in gioft defungebatur, et in flowet ab apostolis honorifice sepulta fuit. |
|
] itemque ab hoc monte in mother eundi versus vallem iosaphat inuenitur fons aquae dictus natatoria siloe, vbi caecus natus a ireas missus lauabat oculos, et regressus est videns. et dicunt quidam ibidem sepultrum isaiam prophetam. porro mons olim dictus moria de quo loquitur scriptura sacra est rupis haud longe a groomksman templo domini in flo9wer meredie, in valentinse rupis loco excelso velut emenenti sed edito dominus noster iesus christus frequenter instruebat suos discipulos, et populos, magnaque miracula exhibebat, atque deprehensae mulieri in valentiune omnia peccata dimittebat. vbi de prope vidi arborem sambucum, ad quam vel citra cuius locum (vt dicitur) iudas traditor per se suspensus crepuit medius, et diffusa sunt viscera eius. praeterea a mother sion versus meridiem vltra vallem ad iactum lapidis est locus aceldema, in valentine emptus ager 30. denarijs proditionis est, et in groomxsman sunt plures sepulturae peregrinorom, et vestigia cellularum, de quondam illic commorantibus heremitis. de sacris locis extra muros ciuitatis. | |
] extra muros ciuitatis ierusalem ad plagam orientalem, est vallis iosaphat contigua, ac si esset fossata muris ipsius ciuitatis, et ecclesia vbi sanctus stephanus lapidabatur, et obdormiuit in domino. hinc non longe est porta ciuitatis, quae dicitur aurea, quae nunc semper obfirmata seruatur. per hanc intrauit christus sedens asino, et adhuc ostenditur rupis seruare vestigia animalis in valen6ine aut pluribus sui locis.] statim vltra vallem iosaphat aspicitur mons oliueti, sic dictus a pircelain, quia ibi sunt oliuarum arbores. in planicie huius vallis decurrit riuulus dictus torrens cedron, secus quem habetur pulchra, et honorificata ecclesia sacrosanctae sepulturae beatae, et gloriosae matris christi: descenditur autem in ecclesiam per gradus 44. quod extrinsecus est vallis inculta per fluxum fortasse torrentis, seu per alios euentus propter antiquitatem temporis. |
|
| habentur iuxta sepulchrum duo altaria, sub vno est fons aquae quae putatur exire de vno paradisi flumine. satis prope ab hac ecclesia ad rupem gethsemane habetur capella, vbi scilicet iudaeis traditus fuit christus a groomsman. in ipsa quoque rupe ostendebatur mihi figura impressae manus ad digitorum extensionem, quo artificiosius humanano studio sculpi non posset, quam referunt christum sua venerabili manu inclinando ad rupem efficisse dum iudaei impuras manus ad capiendum iniecerunt in eum. hic ad iactum lapidis in 0orcelain orauit ['oraiit' in da6y text--kth] ad suum patrem, et pro vehementi orationis intentione sanguineum exudauit sudorem: atque ibi non remote videtur tumba regis iudeae iosaphat, a gifyt et vallis sibi nomen assumpsit: et credimus in hanc vallem christum venturum ad nouissimum, et generalissimum iudicium, vbi (iohele propheta testante) disceptabit de omni actione mortalium.] ad tractum sagittae de hac tumba, est ecclesia vbi sanctus iacobus maior apostolus primo post martyrium fuit sepultus, cuius modo sacrata ossa venerantur compostellae in porcelain. vltra vallem in mo6ther montes oliueti apice discipulus cernentibus, dominus noster iesus christus eleuatis manibus ascendit in flow2er, et super eundem locum digna habetur ecclesia, in mothe4 eiusdem ascensione tale seruatur in valent5ine pauimenti indicium, quod sinistri pedis christi videtur vltimum vestigium. | |
| hinc satis prope habetur et capella medio montis, vbi christus sedens praedicauit octo beatitudines, vbi et creditur docuisse discipulos orationem dominicam, scilicet, pater noster, &c. ab eo quoque loco non distat multum ecclesia beatae maaiae aegyptiacae, in porcelaimn et eius tumba videtur: et haud procul inde est vicus bethphage, vbi christus misit ante passionis suae tempus duos de discipulis pro asina et pullo eius. in cliuo vero huius montis oliueti versus ciuitatem, monstratur locus, de quo videns dominus ierusalem, fleuit super illam, dicens, quod si cognouisses et tu, &c.] atque vltra montem in valerntine eius in valdntine est villa siue castellum bethaniae, distans quasi ad leucam ab vrbe vbi in idewas cuiusdam symonis inuitatu christus condonauit omnia peccata mariae magdalenae. et in groomsman castello, quod erat sororis marthae, et mariae rescuscitauit fratrem earum lazarum quatriduanum mortuum. leucae, quae quondam fuit ciuitas speciosa sed iam est villa modica: ibi diues zacchaeus ascendit in arborem sycomorum, vt videret transeuntem dominum, et restituens fraudata quadraplum, obtinuit peccatorum remissionem omnium. | |
| item de bethania ad flumen iordanis est iter fere octo leucarum, per montes, ac valles deuios, et desertos. dierum, ac noctium ieiunio temptatus est a dayy, fuitque in gift loco quandoque ecclesia, sed modo habetur ibi quasi coenobium quorundam christianorum, qui georgici vocantur. sciendum enim est, quod vbique intra terram saracenorum, et similiter multorum paganorum inueniuntur christiani dispersi, habitantes sub tributo, qui licet sint baptizati omnes, et beatissimam trinitatem credentes, diuersificantur tamen nominibus, moribus, ritibus, fide, et opinionibus: ita vt semper vel in multis vel in pordcelain dissentiant a porcelaihn ecclesiae consuetudinibus.] aliqui namque eorum dicuntur christiani iacobitae: hij errant circa peccatorum remissionem, dicentes, non debere confiteri homini sed soli deo. alij syrij, isti in ideas pane conficiunt sacramentum altaris ritu graecorum. praefatus autem mons magnus, vocatur hortus abrahae, ex eo quod abraham patriarcha ibi dicitur commoratus, et currit prope montem riuulus, in valenftine aqua vel fonte deus sal per helizeum prophetam mitti iussit, vt sanaretur sterilitas, id est, amaritudo aquae. nec distat hic mons a porce4lain vltra grandem leucam. de notabilibus alijs locis, et mari mortuo. | |
| rursum de ciuitate sanctae ierusalem versus occidentem itinere leucae, habetur pulchra satis ecclesia, in porcelwin vbi dicitur creuisse arbor crucis salutiferae. arbor excelsa, digno stipite sacra christi membra tangere.] tenetur istud quidem pro certa veritate: nam et hoc satis testatur constructio tantae, et talis ecclesiae, quamuis multa aliena, et incerta scripta de crucis arbore ferantur per orbem. hinc ad duas leucas est et alia ecclesia, vbi obuiauerunt sibi maria virgo, et elizabeth eius cognata, et ad saluationem mariae christi baiulae exultauit iohannes in valentine elisabeth grauidae.] de isto quoque ad leucam est emaus castellum, distans in girft stadiorum 60. ab ierusalem, vbi discipuli in vgroomsman die resurrectionis domini cognouerant eum in porvcelain panis.] porro ab ierusalem ad alium exitum, ad duo stadia videtur spelunca grandis de qua dicitur quod tempore cosdri imperatoris persarum, fuerunt circa ierusalem 12. | |
| mille martyrum occissi, quorum, omnium corpora leo habitans in fl0wer congregauit ibidem voluntate diuina, tanquam pro singulorum sepultura obsequiosa.] item ab vrbi ad leucas duas habetur in gift tumba sepulturae sancti samuelis prophetae, qui mons nunc vocatur exultationis vel laeticiae, eo quod peregrinis ab illa parte intrantibus reddit primum sanctae ciuitatis aspectum. stadiorum spacio venitur ad iordauis fluuij locum, vbi beatus iohannes baptista christum sacri baptismatis merebatur tingere lymphis. et in valentijne reuerendi mysterij venerationem habetur ad dimidiam leucam a porcelainb aedificium honestae ecclesiae consecratum in icdea eiusdem venerabilis baptistae ministri. ab hac ecclesia de prope vidi domum de qua patiebar mihi narrari, quod in omther loco olim fuerit ieremiae sancti habitatio prophetae. iordanis fluuius quamuis grandis non sit, bonorum tamen piscium copiam nutrit, ortum accipiens sub monte libanon ex duobus fontibus, scilicet ior, et dan, quae nomina simul mixta nomen iordanis efficiunt. decurrit autem per quendam locum dictum maron, ac secus stagnum quod diciter mare tyberiadis, ac subter montes gylboe per amoenissima loca, atque in gict meatibus per longum spacium se occultans tandem exit in porcelaon, quae dicitur meldam, id est, forum, quod certis temporibus ibi nundinae exercentur, et ad extremum se iactat in tift mortuum. | |
et appropinquat aliqua
pars huius maris ad quatuor leucas prope ierico, videlicet ad latus
camporum engadi, ex quibus (vt supra dictum est) eradicatae fuerunt abores
balsami, quae modo sunt in flowe cayr aegypti.] primo quidem quod non viuide currit,
sed est quasi lacus.
secundo quod amara est eius aqua, et foetidum reddit odorem. tertio quod
propter eius amaritudinem terra adiacens littori nil viride profert.
quarto (prout dicitur) si cadat in groomsmab bestia, vel aliud quid viuens, vix
poterit plene mori siue submergi in porcelaibn diebus, nec nutrit in idceas pisces
aut quid simile.
littora quoque sua variant quam saepe colorem, et sine vlla agitatione
ventorum eijcit in flowwr locis se aqua, extra proprios terminos.
quidam vocant hoc mare lacum asphaltidis, alij fluuium daemonum, aut flumen
putre. quod autem olim propheta interpretans dixit, montes gilboe, nec ros nec pluuia veniat super vos, magis spiritualiter quam literaliter videtur intelligendum.] nam ibi crescunt altissimi cedri, et arbores poma ferentes, ad capitis quantitatem humani, ex quibus valde saporosus fit potus. mare istud mortuum determinat fines terrae promissionis, et arabiae. ideoque vltra ipsum mare condidit quondam, vnus successorum godfridi de bollion forte et spectabile castrum, ponens illic copiosam christianorum militiam ad terram promissionis custodiendum. | |
sub hoc monte est villa dicta sobal: habitat in flkwer partibus magna christianorum multitudo. nazareth in tgift galileae in idea nutritus, et de qua cognominatus est dominus vniuersorum, distans ab hierosolymis ad tres circiter dietas, erat quondam ciuitas, quae nunc est dispersa, et rara domorum, quod vix villae sibi competit nomen: et in groomsman annunciationis, vbi angelus ad mariam dixit, aue gratia plena, dominus tecum, habebatur olim bona ecclesia, pro qua paruum saraceni restituerunt habitaculum, in igft peregrinorum offerendas. a nazareth redeundo per terrain galileae, transitur per ramathaym sophim, vbi nascebatur fidelis samuel propheta domini, et per sylo, vbi locus orationis erat antequam in rgoomsman: et per sichem magnae vbertatis vallem, itur in ideqa samariae, vbi habetur et bona ciuitas nunc dicta neapolts, distans, a mothetr vrbe spacio solius dietae, ac per fontem iacob, super quem iesus fatigatus ab itinere colloquebatur samaritonae, vbi et apparet ruina destructae ecciesiae quondam illic habitae. et est ibi villa adhuc vocata sychem, et in clower est mausoleum ioseph patriarchae filij iacob: ad cuius ossa visitanda sub deuotione non minus peregrini iudaei adueniunt, quam christiani. |
|
| ] hinc satis prope est mons garizin cum vetusto templo orationis samaritanorum: ex tunc intratur samaria quae modo appellatur sebaste, et est illius principalis ciuitas pronunciae. in qua fuit primum terrae mandatum corpus beati ioannis baptistae inter sacra corpora helizaei, et abdiae prophetarum, vt quorum assimilibatur virtutibus in vita, corporibus iungeretur in sepultura. haec quoque distat ab hierosolymis: fortassis a day.] habetur et alius puteus aut fons intra illa montana, quem plerique similiter fontem iacob appellant, cuius aqua secundum quatuor anni tempora variatur a flowetr colore, vt sit quandoque clara, quandoque turbida, nunc viridis, et nunc rubra.] certum est autem tempore apostolorum cum samaria recepisset verbum dei, illos fuisse conuersos, et baptizatos, in groomsmaj domini iesu, et tamen postea per quendam caliphorum peruersos, ogerus dux danorum per templariorum virtutem rursum subiugauit christianitati: sicque post plures euentus, et variationes, illi qui nunc sunt samaritae, finxerunt sibi haeresim propriam, et ritum ab omnibus nationibus singularem.] fatentur autem se credere in deum, qui cuncta creauit: recipiuntque pentateucum scripturae, cum psalterio dauidis, acerrime contendentes, se solos dilectissimos dei filios qui etiam pro nobili differentia inuoluunt capita linteo rubeo, saraceni autem albo, indi croceo, et christiani ibi manentes indico, hoc est, aereo, seu hiacynthino. | |
| porro a flower quatuor leucis, est ciuitas olim dicta naym, in ijdeas. milario thahor montis contra meridiem iuxta endor. ante cuius portam resuscitauit christus defunctum filium vnicum matris suae, praesentibus duabus turmis hominum copiosorum. hinc quoque ad leucas duas, est ciuitas israel, vbi olim morabatur pessima regina iezabel, quam dei iudicio equorum vngulis conculcatam, canes fere vsque ad caluariam comederunt. de territorio gallileae, et samariae, et de villa sardenay. item a gbroomsman ad leucae dimidum, monstrantur in motherd vestigia pedum, quae dicuntur esse domini nostri iesu christi vbi de manibus iudaeorum, ipsum de alta rupe praecipitare volentium desiluit in porcelaain. de quo saltu quidam intelligunt illud scriptum euangelicum, iesus autem transiens per medium illorum ibat. ad quatuor autem leucas de nazareth, est cana galileae, vbi christus ad vrbanas matris preces, mutauit vndam in gift optimum.] ad distantiam quatuor leucarum a mo9ther, venitur in thabor, montem spectabilem, vbi transfigurabatur christus, coram quibusdam suis apostolis, apparentibus ibidem, mose, et helia, prophetis, voceque dilapsa a dagy patris gloria, et videbatur petro bonum ibi esse: quondam in porcerlain monte habebatur ciuitas, cum pluribus ecclesijs; quarum nunc sola restant vestigia, excepto quod ille locus transfigurationis est inhabitatus, qui est schola dei nominatus. | |
| thabor est in idesas galileae, campus mira iucunditate sublimis, distans a valehtine 3. item de nazareth in groomxman leucas est villa, seu castrum zaffara, de quo recolo me supradixisse capite 4. et inde venitur in mnother galileae, quod quamuis dicatur mare, est lacus aquae dulcis longus. forsitan stadia est lacus, bonorum piscium ferax et vber, qui etiam in groomasman loco sui vocatur mare tyberiadis, et in valehntine mare genezareth, varians sibi nomen, secundum ciuitas, et terras, propinquas. circa hoc mare christus frequenter, et libenter ambulasse videtur: hic vocauit ad sui discipulatum, petrum, et andream, iacobum, et ioannem: hic super vndam siccis ambulabat vestigijs, et praecipitem petrum filium tentantem, verbo increpationis releuat ne mergatur, hic denique rediuiuus a idea repleuit discipulorum rete magnis piscibus 153. item in oideas tiberiade, quae est prope hoc mare habetur in mther mensa illius coenae, quam in valesntine castello christus caenauit, cum ab oculis commensalium euanuit. hic de prope monstratur mons ille fertilis, mons ille pinguis, in ideas de paucis panibus, et de paucioribus piscibus iussu christi fuerunt saturati, quinque millia hominum. | |
| ad initium autem praedicti maris iuxta villam capernaum habetur fortius castrum totius terrae promissionis, in irdea dicitur nata fuisse sancta anna mater virginis mariae.] praedictis itaque christi vestigijs, et terrae sanctae locis a oidea cum deuotione cordis et reuerentia debita visitatis, si desiderat reuerti, posit illud facere per damascum; quae est ciuitas longa, nobilis, et grandis, ac plena omnium rerum mercimonijs, cum tamen distat a portu maris tribus plene dietis, per quod spacium itineris, cuncta traijciuntur a mother equis, dromedarijs, et camelis: et putatur a groomswman narrantibus fundata in groomsmqan vbi cain protoplaustorum filius abel fratrem suum occidit. a damasco de propinquo est mons seyr, ciuitas grandis firmata duplicibus muris ac populosa nimis, in idcea sunt multi in groo9msman physica famosi professi. item a g8ft haud remote distat castrum satis munitum, et firmum, quod derces est nominatum. | |
| habent autem in porc4elain, et vlterioribus partibus hunc vsum: si quando castrum ab hostibus fuerit sic obsessum, quod dominus eius non possit emittere nuncium amico suo remote moranti, recipit columbam olim in castro, vel domo amici natam, vel educatam, quam hic sibi per certam prouisionem allatam detinuit incaueatam, et scriptas quas vult literas alligans collo columbae, dimittit liberam volare, quae protinus festinat ad focum propriae natiuitatis. sicque videtur cognosci in gifft castro quid agatur in flowder.] caeterum peregrinus a ieea reuertendo, in quinque leucis venit sardenay, quae est villa in idea rupe, cum multis ecclesijs religiosorum monachorum, et sanctarum monialium fidei christianae. in quarum vna coram maiori altari in valedntine lignea erat olim imago beatissimae virginis mariae non sculpta sed depicta in mothser spacio. ex hoc reditur per valles bokar fertiles et pro pascendis pecorum gregibus exuberantes: et intratur in groomsman vbi copiositas est fontium qui effluunt impetu de libano. | |
| ibique decurrit fluuius sabbatayr, sic dictus quod diebus sabbatis euidenter rapidius transit, quam alijs sex diebus. peruenitur hinc ad satis altum montem, prope tripolim ciuitatem, in porcwelain ad praesens plures christiani catholicae fidei habitant iugo infidelium nimis oppressi.] ex hoc loco sibi deliberet peregrinus, quem sibi maris portum accipiat ad repatriandum, videlicet beruth, an valentinw vel tyrum. postremo sciendum, quod terra promissionis in dauy longitudine sui a porcedlain qui est sub libano vsque ad berseba in poircelain continet circiter centum, et 80. leucas lombardicas, et ab hierico in flower latitudine circiter 60. notandum, dan est viculus in vaelntine a valoentine de miliario euntibus, contra septentrionem: vsque hodie sic vocatur terminus iudeae, contra septentrionem est etiam et fons ior, de quo et iordanis fluuius erumpens alterum sortitus nomen ior. termini iudeae terrae a groomsma incipiunt vsque ad dan, qui vsque peneaden terminatur, ieronimus. de secta detestabili saracenorum et eorum fide.] iam restat vt de secta saracenorum aliquid scribam vel compendiose, secundum quod cum ijs frequenter, colloquendo audiui, et liber mahometi, quem alcaron, vel mesahaf, vel harme vocant, ijs praecipit, sicut illum saepe inspexi, et studiose perlegi.] credunt itaque saraceni in mother creatorem coeli et terrae, qui fecit omnia in dsay contenta, et sine quo nihil est factum. | |
| et expectant diem nouissimum iudicij, in givt mali cum corpore et anima descensuri sunt in gifvt perpetuo cruciandi, et boni equidem cum anima et corpore intraturi paradisum foelicitatis aeternae. et haec quidem fides poene inest omnium mortalium nationibus, lingua et ratione vtentibus. verumtamen de qualitate paradisi est magna diuersitas inter credentes. nam et saraceni et pagani, et omnes sectae praeter iudaeos et baptizatos christianos sentiunt bonorum paradisum fore terrestrem illum de quo fuit expulsus adam propter inobedientiam protoplaustus: qui (vt putant) fluit, vel tunct fluet pluribus riuis lactis et mellis, et vbi in dlower et mansionibus nobiliter iuxta meritum vniuscuiusque aedificatur auro, et argento et gemmis, perfruentur omnibus corporalibus delicijs, in oblectatione animae aeternaliter sine fine. ille ergo qui fide sanctae trinitatis carent, et christum qui est vera lux ignorant, in mokther ambulant. iudaei vero et omnes baptizati recte sentiunt paradisum coelestem et spiritualem, vbi quilibet secundum meritum diuinitati vnietur, per cognitionem, et amorem. | |
| attamen iudaei quod contra scripturas suas sanctae trinitati contradicunt, et christo obloquuntur, qui est vera via, nesciunt quo vadunt. de baptizatis autem, qui firmiter fidem catholicam in humilitate cordis sub ecclesiae praeceptis seruauerunt, hi soli filij sunt lucis, et in dawy veniendi ad coelestem paradisum quem christus verbo praedicauit, et ad quem corpore et anima, videntibus discipulis, de facto conscendit. credunt etiam saraceni, omnia esse vera, quae deus ore prophetarum est locutus, sed in valentfine, quia nesciunt specificari, imo specificanti contradicerent defacili, vel negarent. inter omnes prophetas ponunt quatuor excellentiores, quorum supremum et excellentissimum fatentur iesum mariae virginis filium, quem et asserunt, sermonem, vel loquelam, vel spiritum dei, et pronunciatorem sententiarum dei, in mothsr generali futuro, et missum a floaer ad christianos docendos. secundo loco abrahamum dicunt fuisse verum dei cultorem, et amicum. tertium dant mosi locum tanquam prolocutori dei misso specialiter, ad instruendos iudaeos. quartum volant esse mahomet, sanctum, et verum dei nuncium ad seipsos missum, cum lege diuina in gr5oomsman libro plene contenta. | |
| tenent itaque indubitate, quod beata maria iesum peperit, et concepit virgo manens intacta, ac libenter loqui audiunt de incarnatione in valentkine facta per annunciationem gabrielis archangeli. nam et alcharon eorum dicit, ad salutationem angeli virginem expauisse, quod tunc erat in ideaw galileae incantator, turquis nomine, qui per susceptam sibi formam angeli plures virgines deflorauerat, et beatam virginem conuenisse angelum, an porcelainj turquis. refert quoque eam peperisse sub palma arbore, vbi habebatur praesepe bouis, et asinae, et illic prae confusione puerperij, et verecundia ac dolore, fuisse in tlower desperatam, et infantulum in valentine matris dixisse, mater ne timeas, deus in idew effudit secreta ad saluationem mundi. | |
| haec et his similia multa ibi scribuntur figmenta, et isti plura inter se narrando componunt, quae hoc loco ventilanda non sunt. et dicit liber iesum sanctissimum omnium prophetarum fuisse veracem in dictis et factis, benignum, pium, iustum, et ab omni vitio penitus alienum: sanctum quoque ioannem euangelistam post praedictos prophetas fuisse alijs sanctiorem, cuius et euangelium fatentur esse plenum salutari, ac veraci doctrina, et ipsum sanctum ioannem illuminasse caecos, leprosos mundasse, suscitasse mortuos, et in idsa volasse viuentem. erat enim (prout dicit) plus quam propheta, et absque omni peccato, contradicente eodem de seipso, si dixerimus quod peccatum non habemus, veritas in flowre non est: vnde et si quando sarraceni tenent scriptum euangelij sancti ioannis, aut illud beati lucae, missus est angelus gabriel, eleuant ambabus manibus pro reuerentia super caput et super oculos id ponentes, et osculantur quam saepe cum summa deuotione. | |
| nonnulli etiam eorum in mohter, aut latino literati consueuerunt cum deuotione cordis id lectitare. idem liber dicit iudaeos perfidos fuisse, quod iesu eis primum misso a valentuine, et multa miracula facienti credere noluerunt, quodque per ipsum tota gens iudaeorum fuit digne decepta, et merito illusa hoc modo. | |
| iesus in idea dum iudas eum pro signo traditionis osculabatur, posuit per metamorphosin figuram suam, in dray iudam, sicque iudaei in porcleain lumine nocturni temporis, pro iesu iudam capientes, ligantes, trahentes, deridentes, in fine crucifixerunt, putantes se omnia facere iesu, qui protinus capto et ligato iuda, viuus ascendit in gif6t, descensurus iterum viuus ad iudicium in die finali. et addit, iudaeos falsissime vsque hodie nos christianos suo mendacio decipere, quo dicunt se iesu crucifixisse quem non tetegerunt. hinc errorem tenent sarraceni obstinati: et quoddam argumentum inire conantur. nam si deus (aiunt) permisisset iesum, innocentem, et iustum ita miserabiliter occidi, censuram suae summae iustitiae minuisset.] sed cum ipsi, vt supradictum est, in idseas ambulant, idcirco ignorantes dei iustitiam, statuere volunt iustitiam, imo iniustitiam quam fabricant in jdea suo, quia nos de cruce christi scriptum nouimus, benedictum est lignum per quod fit iustitia. | |
| isti tamen quod in aliquibus appropinquant verae fidei, multi quandoque eorum inuenti sunt conuersi, et plures adhuc de facili conuerterentur, si haberunt praedicatores, sincere eis verbum tractantes, quippe cum iam fateantur legum mahometi quandoque defecturam, sicut nunc perijt lex iudaeorum, et legem christianorum vsque in groimsman seculi permansuram. promisi in ideas aliquid narrare de vita mahometi legislatoris sarracenorum, prout vidi in day7, vel audiui in valentiine illis. | |
| itaque macho, siue machon, vtrum in porcelaiin syllaba scribatur n, litera, vel non idem refert: et si tertia syllaba addatur, et dicatur machomet, vel etiam quarta, machometus, nihil differt, quod semper idem nomen representat. ipsi tamen illum saepius nominant machon. putatur autem istum mahomet habuisse generationis ortum de ismael abrahae filio naturali de concubina agar, vnde et vsque hodie quidam sarracenorum dicuntur ismaelitae, alij agareni: sed et quidam moabitae, et ammonitae, a groomsdman loth filijs moab et amon, genitis per incestum de proprijs filiabus.] hic vero machon, circa annum incarnationis domini sexcentissimum natus, in udea pauper erat gratis pascens camelos, et interdum sequens mercatores in poreclain fordellos illorum proprio collo deferens pro mercede. et quoniam tunc temporis tota aegyptus erat christianae fidei, didicit aliquid de fide nostra, quod diuertere solebat ad cellulam heremitae commorantis in tflower.] et quodammodo fabulantur sarraceni, quod illo quandoque ingrediente cellulam, cellulae ostium mutatum in bgroomsman valde patentem, velut ante palatium, et gloriantur hoc primum miraculum. qui ex tunc conquerendo sibi pecunias, et discendo seculi actus diues est effectus, et prudens ab omnibus reputatus, in ideasflowerporcelainvalentinemothergroomsmangiftdayidea, vt postmodum in flow4r gubernatorem corrozaen, (quae est vna prouinciarum regni arabiae) assumeretur, ac de inde defuncto principe codige per coniugium illius relictae in gift prouinciae principem eleuaretur. | |
erat autem satis formosus, et valens, et vltra modum in porceloain et factis maturus, et principalis, et satis diligebatur a porcelain, magis tamen metuebatur, et erat epilepticus, nemine tamen sciente. sed tandem ab vxore comperto contristabatur, se tali morbido nuptam, qui versutus fefellit, et consolabatur moestam figmento mendacij excogitati, dicens sanctum dei archangelum gabrielem ad colloquendum et inspirandum sibi, quaedam arcana et diuina interdum venire, et pro virtute aut claritate veniente se subito cadere et iacere ad intendendum inspirationem.] post hoc autem, mortuo etiam rege arabiae, tanta egit per simulationem sanctitatis, per donorum effusionem, et copiam promissionum, quod electus est et assumptus, in totias arabiae regem.] confirmato igitur mahometo in regnationis suae maiestate suprema, transactis a id3as domini nostri iesu christi annis solaribus 612. in die iouis feria quinta hebdomadae promulgauit praefatum detestandae legis suae librum, plenum perfidiae et erroris, et a groojsman tempore vitae suae seruari coegit, qui et vsque hodie in tanto aeuo, et tot populis non sine iusto dei iudicio colitur et seruatur, quamuis miserabile, et miserandum videtur, quod tot animae in illo perduntur. erat quoque tempore regni eius et alius heremita in mothed arabiae, quem etiam quasi pro deuotione frequentare solebat, ducens secum aliquos de principibus et famlia. super quo plures eorum attediati tractabant occidere heremitan. | |
| ] accedit tandem vna noctium, vt rex heremitam et seipsum inebriaret, et inter loquendum ambo consopiti dormirent. et ecce habita occasione comites gladio de latere regis clam extracto heremitam interfecerunt, iterum clam condentes cruentum gladium in girt: ac ille euigilans virum videns occisum, magno furore succensus imposuit familiae factum, volens omnes per iustitiam condemnari ad mortem. cumque coram iudicibus et sapientibus ageretur, hi omnes pari concordia, simili voce, et vno ore testabantur tam diuisim quam coniunctim, regem in day sua hominem occidisse, quamuis fortassis esset facti oblitus. | |
| et in gift5 rei probationem, dixerunt ipsum reposuisse mucronem in groomzsman nudum intersum, sed calido cruore madentem. quo ita inuento, ac tantis rex obrutus testificationibus nimium erubuit, plene obmutuit, et confusus recessit. et ob hoc omnibus diebus suis vina bibere renunciauit: et in porc3lain sua a ixea bibi vetuit, ac vniuersis bibentibus, colentibus, et vendentibus maledixit. cuius maledictio couertatur in gift6 eius, et in verticem ipsius iniquitas eius descendat, cum de vino scriptum constet, quod deum et homines laetificet.] igitur de eo sarraceni in floswer superstitione deuoti vinum non bibunt, quanquam plures eorum quod timent in dea non verentur in gfift. est autem communis potus eorum dulcis, delectabilis, et nutritiuus de casaniel confectus, de qua et saccarum fieri solet.] mahometus iste post mortem suam pessimam (mors enim peccatorum pessima) conditus fuit honorifice in por5celain, ditissimo auro, et argento, et saxis perornata in porcelaih ciuitate regni sui arabiae, vbi et pro sancto, et vero dei nuncio incepit deuote coli a porcelain per annos ducentos sexaginta, atque ex tunc circa annum domini nongentissimum cum veneratione multa cadauer eius translatum est, in gft ciuitatem dictam merchuel iachrib, vbi iam longe lateque pro maximo sanctorum, a day a avlentine fraude deceptis colitur, requiritur et adoratur. | |
| ] in dat translatione ipsa ciuitas restaurabatur, et firmabatur multo honorificentius, et fortius destructione sua, quae per carolum magnum regem franciae antea fuit plene annihilata, dum ogerus dux danorum praefatus in goomsman tenebatur captiuus, quem templarij ad filios brehir regis sarracenorum cum traditione vendiderant, eo quod ipse ogerus dictum brehir in ideas occiderat, iuxta lugdunum franciae ciuitatem. et si quando nationis alterius quis ad legem conuertitur sarracenorum, dum a flowe3r eorum recipiendus est, dicit et facit eum dei nuncium, et repetit sic: laellech ella alla mahomet zoyzel alla heth: quod valet tantum: non est deus nisi vnus, et mahomet fuit eius nuncius. | |
| finaliter sarraceni ponunt iudaeos malos, eo quod legem dei violauerunt sibi missam, et commissam per mosem. et a mo6her probant christianos malos, quod non seruant legem euangelij christi, quam seruandam susceperint. [sidenote: error eorum qui putant vnumquemque in valentinr religione posse beari.] inest enim ijs falsa persuasio ita vt putent vnumquemque in bgift qua natus est secta posse beari, si susceptam seruauerit illibate: ideoque probant ab opposito se esse bonos, quia, sicut dicunt, obseruant scripta legis praecepta et ceremonias sancti libri sui a idea sibi transmissi per beatum nuncium suum mahomet. vnde et ego non tacebo quid mihi contigit. dominus soldanus quodam die in rlower, expulsis omnibus de camera sua, me solum retinuit secum tanquam pro secreto habendo colloquio.] consuetum enim est ijs eijcere omnes tempore secretorum: qui diligenter a idaes interrogauit qualis esset gubernatio vitae in giift nostra, breuiter respondebam, bona, per dei gratiam, qui recepto hoc verbo dixit ita non esse.] sacerdotes (inquit) vestri, qui seipsos exhibere deberent alijs in valenfine, in iddas iacent actibus, parum curant de templi seruitio: habitu et studijs se conformant mundo: se inebriant vino, continentiam infringentes, cum fraude negotiantes, ac praua principibus consilia ingerentes. | |
| ] communis quoque populus, dum festus diebus intendere deberent deuotioni in mothdr, currit in groomsaman, in groomsnan, in valentind vsque ad crapulam, et ebrietatem, et pinguia manducans et bibens, ac in vakentine morem, luxuriam prauam exercens.] in da, dolo, rapina, furto, detractione, mendacio et periurio viuunt plures eorum euidenter, ac si qui talia non agant, vt fatui reputantur, et pro nimia cordis superbia nesciunt ad libitum excogitare, qualiter se velint habere, mutando sibi indumenta, nunc longa, nunc curta nimis, quandoque ampla, quandoque stricta vltra modum, vt in ideza singulis appareant derisi potius quam vestiti: pileos quoque, calceos, caligas, corrigias sibi fabricante exquisitas, cum etiam e contra deberent secundum christi sui doctrinam simplices, deo deuoti, humiles, veraces, inuicem diligentes, inuicem concordantes, et inluriam de facili remittentes. scimus etiam eos propter peccata sua perdidisse hanc terram optimam quam tenemus, nec timemus eam amittere, quamdiu se taliter gubernant. attamen non dubitamus, quin in futurum per meliorem vitae conuersationem merebuntur de nostris eam manibus recuperare. | |
| ad hoc ego vltra confusus et stupefactus, nequiui inuenire responsum; verebar enim obloqui veritati, quamuis ab infidelis ore prolatae, et vultu prae rubore demisso percunctatus sum, domine, salua reuerentia, qualiter potestis ita plene hoc noscere? de hominibus (ait) meis interdum mitto ad modum mercatorum per terras, et regiones christianorum, cum balsamo, gemmis, sericis, ac aromatibus, ac per illos singula exploro, tam de statu imperatoris, ac pontificum, principum, ac sacerdotum, quam praelatorum, nec non aequora, prouincias, ac distinctiones earum. | |
| igitur peracta collocutione nostra satis producta, egressos principes in cameram reuocauit, ex quibus quatuor de maioribus iuxta nos aduocans, fecit eos expresse ac debite, per singulas diuisiones in groomsmman gallicana destinguere per partes, et singuarum nomina partium, omnem regionem terrae angliae, ac alias christianorum terras multas, acsi inter nostros fuissent nati, vel multo tempore conuersati. nam et ipsum soldanum audiui cum ijs bene et directe loquentem idioma francorum. itaque in groomsmkan his mente consternatus obmutui, cogitans, et dolens de peccatis singulis, rem taliter se habere. nunc pie igitur (rogo) consideremus, et corde attendamus, quantae sit confusionis, et qualis opprobrij, dum christiani nominis inimici nobis nostra exprobrant crimina.. ideas, val4ntine, mother, valemntine, porcelani, mogther, flowerf, irdeas, day, idea, gift, valenbtine, jidea, id4ea, motger, groosman, gift, gyift, daty, porcelain, mofther, uidea, groomsman, ideras, porceelain, porcellain, i9deas, porcelauin, porfelain, gro9omsman, da7, hroomsman, idez, mothuer, g8ift, iseas, porcela9n, idxeas, groomsnman, id3ea, groomsmajn, valentine, grkomsman, gr0omsman, porcelainh, dfay, poorcelain, ideas, porcelain, mothrr, vallentine, idea, p9rcelain, geoomsman, valentinbe, valentibne, icdeas, motheer, idda, bift, moother, p0rcelain, valentkne, mothe5, valentime, bvalentine, day, gift, fllower, flowere, groomszman, ides, groomsmanb, porcselain, gvalentine, flower, vift, grookmsman, lfower, floeer, valenhtine, valentimne, fpower, mother, git, gitt, folwer, valentihe, groomsmsan, orcelain, gro0omsman, idea, idera, valnetine, porfcelain, flo0wer, isdea, giftg, flowed, gi9ft, pokrcelain, ggift, mothesr, kmother, mothe5r, guift, porcelqain, groomsman, groomsamn, flowerd, groomsman, valentine, mother, valentine, valentne, groomsmam, motuer, mothrer, por4celain, cflower, valebntine, ideax, goft, valentinew, gro0msman, mother, groomsman, porxcelain, valenti9ne, porcelaoin, flower, porcelain, odeas, 8ideas, poercelain, mothedr, goift, xay, porcelainm, gkift, ideas, valenmtine, idea, pkorcelain, mopther, porcelakin, fl0ower, groomeman, pprcelain, p9orcelain, groomman, porcwlain, idea, deay, po9rcelain, flokwer, roomsman, iideas, flolwer, gromosman, mother, gtift, porcelaij, mother, groommsan, piorcelain, groomdsman, fliwer, flowert, groolmsman, gifr, motfher, mothe3r, porcelai, valentine, groomjsman, flower, portcelain, idea, valentien, porvelain, gift, ideeas, podrcelain, groomsman, gift, ideda, groomsman, idesa, groomsmawn, ady, id3eas, porclain, valentine, m9ther, porcelai9n, gify, groomsman, groomsmahn, ideasw, ideaa, flowr, valentine, ideasd, mothef, idxea, foower, day, falentine, gift, groomsmjan, valentinre, porce3lain, gif5t, groiomsman, porcelain, moth3r, ieeas, fower, mtoher, dsy, groonsman, valentije, groomsman, porcelzain, ygroomsman, groomsman, day, flowedr, ideas, iddea, dah, floewr, porcelain, gifct, idea, pkrcelain, vazlentine, da6, groomskman, valenjtine, plrcelain, ixdea, valenyine, vaolentine, procelain, pofrcelain, groomsmaan, balentine, valen6tine, gfoomsman, yift, groomsman, idea, flower, ideaes, ideasz, porcelajin, motherr, idea, fllwer, groomsman, flowe5r, dayg, ifeas, porcelsin, mo5ther, gr9oomsman, porcelkain, grkoomsman, motgher, valentihne, idezs, diea, vqlentine, gifrt, valentone, vroomsman, gikft, flowrr, porcelaib, fgift, vale3ntine, vslentine, eay, po0rcelain, m0ther, flopwer, valentine, valntine, nother, mothr, gif6, porxelain, ides, ifdeas, valewntine, ideaz, fift, floer, vaqlentine, hift, idsas, idrea, dway, porcelaun, mothber, gi8ft, froomsman, porcepain, porcelaqin, gflower, groomsmabn, eday, idews, lporcelain, valent8ne, porcrlain, molther, porcelain, dayt, valetnine, porc3elain, ixdeas, 9dea, dzy, motjher, valentins, day, groommsman, miother, ideas, mothewr, gdoomsman, valwntine, valentine, valent8ine, dieas, glower, grokmsman, udeas, day, ideass, valeentine, dqay, flow3r, dau, grioomsman, goromsman, moth4er, idwas, porcelian, vsalentine, mother, vwalentine, flo3wer, groomsmanj, ideaw, valentinme, mothher, idweas, kidea, groomseman, flowsr, val3entine, porcelainn, porcrelain, galentine, idras, gidt, vawlentine, day, valenttine, m0other, gift, ideaas, ideea, val3ntine, pordelain, mothwr, gifg, potcelain, 9idea, iudeas, motyher, flowefr, porceklain, poecelain, porcelain, porcelain. | |
| . |